Siri 1: Ramai Cikgu-Cikgu Tak Tahu. Ini 3 Laluan Sambung Belajar Luar Negara dengan Tajaan

Ramai cikgu sebenarnya ada impian nak sambung belajar.

Cuma biasanya impian itu disimpan diam-diam.

Kadang-kadang masa tengah tanda buku latihan murid, terlintas juga dalam kepala:

“Best juga kalau dapat sambung master atau PhD luar negara.”

Lepas itu tengok meja penuh buku latihan, fail HEM, data PBD, WhatsApp group sekolah tak berhenti masuk mesej, terus impian itu kembali disimpan dalam laci.

Laci paling dalam pula tu.

Tapi sebenarnya, ramai tak tahu bahawa cikgu memang ada beberapa laluan untuk sambung belajar ke luar negara, termasuk laluan yang ditaja.

Bukan semestinya kita kena kaya dulu.
Bukan semestinya kena jual tanah pusaka.
Bukan semestinya kena tunggu pencen baru merasa duduk luar negara.

Cuma jalannya memang kena tahu awal.

Dalam siri pertama ini, saya nak kongsi secara santai beberapa laluan biasiswa yang cikgu boleh pertimbangkan kalau ada impian nak sambung belajar ke luar negara.

1. Tajaan MARA

Laluan pertama ialah tajaan MARA.

Untuk cikgu yang bercadang sambung Master di luar negara, tajaan MARA boleh menjadi salah satu pilihan yang menarik.

Cuma dalam kes cikgu KPM, ada satu perkara penting yang perlu difikirkan awal: cuti belajar KPM.

Biasanya, sebelum kita terlalu jauh memilih universiti, pastikan universiti yang dipohon itu sesuai dengan syarat cuti belajar KPM. Antara perkara yang selalu diberi perhatian ialah kedudukan universiti, contohnya universiti dalam kelompok Top 100 mengikut ranking yang diterima.

Maksudnya, jangan main hentam pilih universiti sebab gambar kampus cantik, ada tasik, ada bangunan klasik, terus rasa macam dalam filem Harry Potter.

Cantik memang cantik.

Tapi kalau tak lepas syarat cuti belajar, nanti yang tinggal cuma tangkap layar website universiti sahaja.

Untuk tajaan MARA, kebiasaannya calon perlu mohon universiti dahulu. Jadi strategi yang lebih selamat ialah:

Pertama, kenal pasti bidang yang ingin disambung.
Kedua, semak universiti yang sesuai.
Ketiga, pastikan universiti itu selari dengan syarat cuti belajar KPM.
Keempat, baru mula sediakan permohonan universiti dan dokumen sokongan.

Pendek kata, jangan hanya fikir “dapat biasiswa”. Fikir juga sama ada kita boleh dapat pelepasan dan cuti belajar daripada KPM.

Dua-dua kena jalan seiring.

2. Tajaan Universiti

Laluan kedua ialah tajaan universiti.

Ini bergantung kepada universiti masing-masing. Ada universiti luar negara yang menawarkan biasiswa, fee waiver, studentship, atau scholarship tertentu kepada pelajar antarabangsa.

Kadang-kadang tajaan ini sangat kompetitif. Kadang-kadang pula ia terikat dengan projek penyelidikan tertentu, penyelia tertentu, atau fakulti tertentu.

Untuk cikgu yang ingin sambung belajar, tajaan universiti boleh jadi laluan yang sangat baik, terutama jika bidang kajian kita memang kena dengan kepakaran penyelia atau hala tuju fakulti.

Cuma sekali lagi, untuk cikgu KPM, jangan lupa isu cuti belajar.

Walaupun universiti kata:

“Congratulations, we are pleased to offer you…”

KPM pula mungkin tanya:

“Universiti ini dalam senarai yang diluluskan atau tidak?”

Masa itu barulah berpeluh.

Jadi, prinsipnya masih sama. Kalau nak mohon tajaan universiti, pastikan universiti tersebut juga sesuai dengan syarat KPM, khususnya dari sudut ranking atau pengiktirafan yang diperlukan.

Dalam bahasa mudah:

Dapat tajaan sahaja belum cukup.
Universiti juga mesti “cantik” di mata KPM.

Bukan cantik bangunan saja ya. Cantik dari segi ranking dan kelayakan.

3. Tajaan KPM Sendiri: Hadiah Latihan Persekutuan

Laluan ketiga ialah tajaan KPM sendiri, iaitu Hadiah Latihan Persekutuan atau lebih dikenali sebagai HLP.

Untuk cikgu yang ingin sambung PhD, HLP adalah antara laluan paling relevan kerana ia memang disediakan oleh KPM.

Berbeza dengan beberapa biasiswa lain, HLP biasanya membolehkan calon mohon biasiswa dahulu, kemudian urusan universiti boleh disusun selepas itu.

Ini sangat membantu, sebab tidak semua cikgu sudah ada offer letter universiti pada peringkat awal. Kadang-kadang baru ada proposal. Kadang-kadang baru ada idea kajian. Kadang-kadang baru ada semangat, tapi proposal pun masih berterabur macam fail meja hujung tahun.

Biasanya permohonan HLP dibuka sekitar hujung tahun, kebiasaannya sekitar Disember. Jadi, cikgu yang berminat perlu mula bersedia lebih awal.

Jangan tunggu iklan keluar baru nak fikir tajuk kajian.

Itu macam tunggu loceng rehat baru nak cari kunci bilik guru.

Boleh, tapi kelam-kabut.

Antara perkara yang boleh disediakan awal ialah:

• bidang kajian yang jelas
• tajuk kajian sementara
• proposal awal
• senarai universiti sasaran
• senarai penyelia berpotensi
• rekod perkhidmatan dan pencapaian
• persediaan bahasa Inggeris seperti IELTS jika diperlukan

Untuk HLP luar negara, persediaan awal memang sangat penting. Bukan sebab kita nak nampak hebat, tetapi sebab prosesnya panjang.

Ada permohonan.
Ada saringan.
Ada temuduga.
Ada urusan universiti.
Ada offer letter.
Ada CAS.
Ada visa.
Ada persediaan keluarga.

Kalau bawa keluarga, tambah lagi satu musim drama. Cari rumah, sekolah anak, passport, dokumen, terjemahan sijil, dan macam-macam lagi.

Masa itu baru faham, sambung belajar luar negara ini bukan sekadar “pergi belajar”.

Ia satu projek kehidupan.

Jadi, Laluan Mana yang Sesuai?

Jawapannya bergantung kepada tahap pengajian dan situasi masing-masing.

Kalau cikgu nak sambung Master, boleh mula lihat tajaan seperti MARA atau tajaan universiti.

Kalau cikgu nak sambung PhD, HLP KPM adalah laluan yang sangat penting untuk diberi perhatian.

Namun dalam semua laluan ini, ada satu nasihat yang saya rasa sangat penting:

Jangan mula dengan cari biasiswa sahaja.
Mula dengan kenal pasti tujuan.

Kenapa kita nak sambung belajar?
Bidang apa yang kita mahu dalami?
Apa manfaatnya kepada murid, sekolah, sistem pendidikan dan diri kita sendiri?

Sebab bila proses mula jadi panjang dan penat, tujuan itulah yang akan pegang kita.

Bukan ranking.
Bukan bangunan universiti.
Bukan gambar musim luruh di luar negara.

Walaupun gambar musim luruh itu memang bahaya juga. Sekali tengok terus rasa nak update LinkedIn.

Penutup

Ramai cikgu sebenarnya layak untuk melangkah lebih jauh.

Cuma kadang-kadang kita tak nampak jalan sebab kita terlalu sibuk dengan rutin harian. Kita rasa peluang itu hanya untuk orang tertentu sahaja. Orang yang sangat akademik. Orang yang sudah lama bersedia. Orang yang bahasa Inggerisnya power sejak lahir.

Hakikatnya, ramai yang bermula dengan rasa takut, rasa tidak yakin, dan proposal yang masih perlu dibaiki berkali-kali.

Yang penting, mula ambil tahu.

Mula baca syarat.
Mula semak universiti.
Mula tulis idea kajian.
Mula baiki bahasa.
Mula simpan impian itu di tempat yang lebih terang, bukan lagi dalam laci paling bawah.

Ini baru Siri 1.

Dalam siri seterusnya, saya akan kongsikan pula bagaimana cikgu boleh mula merancang laluan sambung belajar luar negara dengan lebih sistematik, walaupun masih sibuk dengan sekolah, keluarga dan kerja harian.

Sebab kadang-kadang, perjalanan besar tidak bermula dengan langkah yang besar.

Ia bermula dengan satu soalan kecil:

“Kalau aku cuba, apa yang mungkin berlaku?”